Çocuklara, küçük yaşlarında okuma alışkanlığı kazandırmak elinizde...
- Evdeki televizyonun üstüne birkaç kitap konulabilir.Televizyon izlemek yerine, kitap okumayı tercih edecek bir aile üyesi olabilir.

- İyi aydınlatılmış bir yerde kitap okumak daha kolaydır. Evde çocuk ve yetişkinlerin rahatlıkla oturabilecekleri bir koltuğun bulunduğu özel okuma köşesi oluşturulabilir.

- Aile için ‘özel okuma saati´ belirlenebilir. Her gün bir zaman dilimini (on beş dakikadan bir saate kadar) ana-baba ve çocukların birlikte oturarak okumaları için ayırmak önemlidir. Hoşlandığı kitapları okumasına izin verilirse çocuk ta bu saatlere daha istekle katılır. Küçük çocuklar ise resimli kitaplara bakabilirler veya diğerleri ile birlikte iyi bir kitabı kasetten dinleyebilirler.

- Anne-baba bebeklikten itibaren her fırsatta çocuğun kelime dağarcığını geliştirmelidir. Araştırmalar dil gelişimi ile okumayı öğrenmek arasında kuvvetli bir bağlantı olduğunu göstermektedir. Eğer çocuk kendisine söylenenleri anlayabilir ve kendi düşüncelerini de düzgün bir şekilde ifade ederse, iyi bir okuyucu olmaya adaydır.

- Çocuklar için seçilen kitaplar onların gelişme düzeylerine uygun olmalıdır. 3-4 yaş çocukları kısa öykülerle ilginç resimleri içeren kitapları severler.6-7 yaşlarında doğa, hayvan ve diğer çocukları da konu alan resimli öykülere ilgi gösterirler. 8 yaşında yolculuk, macera, çocuk klasikleri, peri masalları dikkatlerini çeker.

9-10 yaş çocuğu izcilik, macera, araç ve buluşlara, ünlü kişilerin yaşamlarına ilgi duyar.11-12i yaşında ise bilim ve buluşlar, okul ve aile yaşamının içeren konular, tarih ve destan kahramanları çocuğun ilgisini çeker. Ergenlik döneminde cinsel gelişim doğrultusunda özellikle kızlar için aşk öyküleri önem kazanır.

- Kitap okurken çocuk hikayelerdeki insanları anlamaya çalışarak kendini onların yerine koymayı öğrenir. Romanlardaki kahramanlarla özdeşleşir. Bu nedenle öykülerdeki karakterler güçlü ve güçsüz yönleriyle yansıtılmalı, gelişmeye ve öğrenmeye açık olmalı, sorunlarını çözebilen ve kendi yaşamlarını yönlendirebilen kişilikler olarak anlatılmalıdır.

- Çağdaş kitaplarda barış, dostluk, dayanışma, sevgi gibi evrensel mesajlara yer verilmelidir. Resimler ve öykünün konusu uyumlu bir bütünlük sağlamalıdır.

- Özellikle yaşı küçük olan çocuklar aynı masalı tekrar tekrar dinlemekten hoşlanır. Sabırlı davranılmalı ve onun tercihlerine değer verilmelidir.

- Anne-baba kitap okurken küçük çocuklar sayfaları çevirerek etkin olarak faaliyete katılabilirler.

- Yetişkinler yumuşak bir ses tonu ile farklı karakterler için seslerini değiştirerek, rüzgar,hırlama gibi ses unsurları katarak okumayı eğlenceli bir etkinliğe dönüştürebilirler.

- Anne-baba ile çocuklar sıra ile yüksek sesle okuma yapabilirler. Önce yetişkinler sonra çocuklar birer paragraf ya da sayfa okuyabilirler. Büyükler "Sence şimdi ne olacak ?" , "Eğer sen bu kişinin yerinde olsaydın ne yapardın?", "Sence neden bu kişi böyle davranıyor ?" gibi sorularla çocuğun bakış açısını geliştirmesine yardımcı olabilirler. Yüksek sesle okuma seansları yatma zamanın bir parçası haline getirilerek günü hoş bir şekilde sonlandırma etkinliği olarak ta değerlendirilebilir.

- Aileler gün boyunca evin dışında da okumak için fırsat yaratabilirler. Örneğin arabanın yıkanmasını veya doktorun kendilerini kabul etmesini beklerken kitap okunabilir.

- Araba ile yapılan geziler kitap okumak için uygundur. Okumaya yeni başlayanlar yoldaki ilan panolarını, mağaza isimlerini okumak için teşvik edilebilir.

- Okul ortamında gazete, kitap okuyarak öğrencilere model olan öğretmenler, çocukların ilgi ve gelişimleri doğrultusunda kitap seçmeleri konusunda onlara yardımcı olabilirler.

- Eğitimciler sınıfta okuma saati belirleyerek, yakın kütüphaneleri öğrencilerle birlikte ziyaret ederek, onları gazete ve dergilerde ilginç buldukları yazıları panoya asmaları konusunda yönlendirerek öğrencilerde okuma alışkanlığının gelişmesini sağlayabilirler.

- Çağdaş yaşamda yer alan pek çok etkinlik, video oyunları, televizyon, spor, bilgisayarlar v.b. okumaya ayrılan zamanla yarışan faaliyetlerdir. Günümüzde anne-baba ve eğitimciler okuma sevgisini destekleyici bir ortam yaratma konusunda zorlanmaktadırlar. Ancak yetişkinlerin bu konuda çabaları çocuklara yaşam boyu kitap okuma alışkanlığını kazandıracaktır.

Pedagog Dr. Melda Alantar

Kadınhayat