Küresel ekonomideki yavaşlama kaygılarının derinleşmesi ABD, Asya ve Avrupa borsalarında sert satışlara neden olurken, İMKB’de yurtdışı piyasaları izleyerek, haftanın son işlem gününü 1.11 oranında değer kaybıyla 39 bin 115 puandan kapattı. Avrupa borsalarında ise kayıplar yüzde 2’yi buldu.

Büyüme kaygılarının yanı sıra petrol fiyatlarının 107 doların altına gerilemesiyle, euro/dolar paritesi de 1.4197 seviyesiyle Ekim 2007 seviyelerine geriledi. Parite, 1.4247’den kapandı. Yen de, euro’ya karşı son 13 ayın en yüksek değerine ulaştı. Yurtiçinde ise yabancıların, carry-trade (düşük faizli parayla borçlanıp, bu parayı yüksek faizli paraya çevirerek yatırım yapma) pozisyonlarını kapatmasının etkisiyle dolar yurtiçinde 1.25 YTL’ye dayandı. Faiz de yüzde 19.11’e çıktı.

"DOLARDA YÜKSELİŞ SÜRER"
Doların yurtiçindeki yükselişinde ayrıca, Merkez Bankası Durmuş Yılmaz’ın eylül ayından itibaren ölçülü faiz indirimi yapılabileceği açıklamasının da etkisi bulunuyor. Gün içinde 1.2480 YTL’ye çıkan dolar, bankalararası piyasada 1.2390 YTL’den kapandı.

Bu arada dünyanın en büyük yatırım bankalarından UBS, doların, aralarında YTL’nin de bulunduğu gelişmekte olan ülkelerde değer kazanacağını açıkladı.

DURGUNLUK VERİLERİ
Piyasalardaki dalgalanma, birkaç gündür gelen olumsuz verilerden kaynaklanıyor. Özellikle ABD’den perakende ve istihdam verileri ekonomik durgunluğa işaret ederken, Avrupa Merkez Bankası Jean-Claude Trichet faiz oranlarını değiştirmeyerek yüksek enflasyona vurgu yaptı. Trichet ayrıca, Avrupa ekonomisiyle ilgili olarak da, ekonomik görünüm üzerindeki belirsizliklerin yüksek olduğunu ve büyümede aşağı yönlü riskler bulunduğuna dikkat çekti.

Dün de ABD’de tarım dışı istihdam oranının ağustosta 84 bin azaldığı ve işsizlik oranının yüzde 6.1 olduğu açıklandı. Bütün bu verilerin ardından, borsalardaki satışlar artarken, dolar euro karşısında kazançlarını artırdı.

FAİZ BASKISI
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyonist baskıyı hafiflettiği, büyümeye odaklanan merkez bankalarının önümüzdeki dönemde faiz indirmeye başlayabileceği ya da aynı oranları koruyacaklarını kaydetti. Önceki gün Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası faiz oranlarını değiştirmemişti. Şimdi gözler, ABD Merkez Bankası’na (FED) çevrildi.

RUS BORSASINDA REKOR DÜŞÜŞ
Moskova Menkul Kıymetler Borsası rekor oranda değer kaybetti. Borsanın ana endeksi olan RTS endeksi, Mayıs 2006’dan bu yanaki en düşük düzey olan 1.490 puan düzeyiyle, 1.500 sınırının altına geriledi.

Bu arada dolar, ruble karşısında da değer kazanıyor. Rusya Merkez Bankası, dolar karşısındaki değeri Şubat 2007’den bu yana en düşük seviyeye düşen rubleyi toparlamak için piyasalara müdahale ederek, 4 milyar dolar sattı.

‘KRİZ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİ DE ETKİLİYOR’
A Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Murat Salar, gelişmekte olan ülkelerin performanslarının tekrar tartışılmaya başlandığını belirterek, ABD’de başlayan kredi krizi sürecinden artık gelişmekte olan ülkelerin de etkilenme aşamasına geldiğini söyledi.
Krizin, dünyada büyümenin lokomotifi olarak adlandırılan Çin, Hindistan, Brezilya, Rusya ve Türkiye’ye sıçradığına dair endişelerin artmasının yerel para birimlerinin değer kaybetme sürecini başlattığını ifade eden Salar, Türkiye’ye ilişkin olarak ise bunu ivmelendiren durumun Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz’ın faiz indirimi olabileceğine dair açıklaması olduğunu kaydetti. Salar şöyle dedi: “Borsa tarafında da gerilim var. Ancak bu Türkiye’ye özgü değil. Dışarıda da negatif gelişmeler var. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyona pozitif kazanımları olacak ancak, borsa dışarıda başlayan satışa kayıtsız kalamıyor. Enflasyon pozitif geldi. Ancak tek bir veriden yola çıkarak geleceğe ilişkin bir değerlendirme yapmak iyimserlik olur.”