İstiklal Marşı'nın bestelenmesinin ilginç öyküsü ve yıllar içerisinde unutulan 12 milli marş bestesi, Cumhuriyet'in 85. yılı vesilesiyle yeniden hatırlanacak. Yazar Mehmet Altun'un, 1 Güfte 12 Beste projesinin sonuçları, 24 Ekim'de Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'nda düzenlenecek konserle görücüye çıkacak. Konserde 1921 yılında Mehmet Akif Ersoy'un şiirinin bestelenmesi için düzenlenen yarışmaya katılan 55 eserden bugüne kalan 11 beste ile Kazım Karabekir'in yarışmaya katılmayan Türk Yılmaz adlı bestesi, Tekfen Filormoni Orkestrası tarafından ilk defa bir arada seslendirilecek. TEKFEN Vakfı'nın desteğiyle hayat bulan araştırma ve proje, cumhuriyetin ilk yıllarına ve İstiklal Marşı'nın bestelenmesi sürecene ilişkin hem hafıza tazeliyor hem de kimi bilinmeyenleri ortaya çıkartıyor. Konuyla ilgili olarak dün düzenlenen basın toplantısına katılan Altun, kişisel merakıyla başlayan araştırmasının TEKFEN VAKFI'nın destek vermesiyle büyük bir projeye dönüştüğünü söyledi. Altun İstanbul ve Ankara'da çok sayıda kütüphane, arşiv, kişisel koleksiyonla birlikte Başbakanlık Osmanlı ve Cumhuriyet arşivleri, TBMM kütüphanesi ve Milli Eğitim Bakanlığı arşivi tarandıktan sonra 55 eserden 11'ine ulaştıklarını belirtiyor. Bu besteler, Rauf Yekta, Ali Rifat Çağatay, İsmail Hakkı Aksoy, Halit Lemi Atlı, İsmail Zühtü Ateş, Zati Arca, Ahmet Yekta Madran, Mustafa Sunar, Abdülkadir Töre, Kâzım Uz ve Osman Zeki Üngör'e ait. Ayrıca Kâzım Karabekir'in güftesini kendinin yazıp bestelediği, Türk Yılmaz adlı eser projeye dahil edilmiş. Proje kapsamında 24 Ekim'de belgesel içerikli bir kitap yayımlanması da planlanıyor.

İLK BESTE BEĞENİLMEMİŞTİ

İstiklal Marşı için 1921'de Maarif Vekâleti tarafından bir güfte yarışması açılmış, buraya 724 şiir gönderilmişti. Mehmet Akif Ersoy'a ait şiir Meclis'te okunup milli marş olarak bestelenmek üzere seçilmişti. Aynı ay beste yarışması açıldı; yarışmaya 55'i değerlendirmeye tabi tutulan toplamda ise100'e yakın adet eser gönderildi. 1924 yılında Ali Rifat Çağatay'ın bestesi milli marş olarak kabul edildi. Bu beste seçilene kadarki dönemde İstiklal Marşı, Edirne ve civarında Ahmet Yekta Bey'in, İzmir ve Eskişehir'de İsmail Zühtü Bey'in, Ankara'da Osman Zeki Bey'in, İstanbul'da ise Avrupa yakasında Zati Bey'in ve Anadolu yakasında Ali Rıifat Bey'in besteleriyle söylendi. 1930 yılında ise Zeki Üngör'ün bestesi kabul edildi. Orkestrasyonu Edgar Manas, bando düzenlemesi ise İhsan Servet Künçer'e aitti.