Hükümet, 9 bakanla katıldığı 5. Türkiye Ticaret ve Sanayi Şurası’nda işaleminin kriz feryadı ve protestosu ile karşılaştı. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun Ferrari ve Murat 124’lü fıkrası dinleyenlere “İşte bizim durumumuz” dedirtirken, başta Nazım Ekren olmak üzere bakanları rahatsız etti. ASO Başkanı Nurettin Özdebir’in ise kürsüye çıkıp sadece “Sözün bittiği yerdeyiz” diyerek inmesi de bakanların moralini bozdu

Hükümetin “Krizden güçlenerek çıkacağız, krizi fırsata dönüştüreceğiz” sözlerine yönelik fıkralı bir diğer eleştiri de Koç Holding Onursal Başkanı Rahmi Koç’tan geldi. Koç, “Konuşmayı öğrenecek deve” fıkrasını anlatıp “ekonomide İtalya’yı geçeceğiz” söylemlerini ve krize yönelik tedbir almada geciken hükümeti eleştirdi. Koç “Çarklar yavaşlıyor. Piyasada nakit sıkıntısı var. Piyasaya para enjekte edilmesi gerekiyor” diye konuştu.

Reel sektörün Türkiye’yi etkilemeye başlayan küresel krizle ilgili hükümetten 9 bakanla yaptığı toplantıya TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu’nun anlattığı Ferrari hikayesi damgasını vurdu. Reel sektörün dinlemek üzere toplantıya Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren, Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Mehmet Şimşek, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, Çalışma Bakanı Faruk Çelik, Tarım Bakanı Mehdi Eker, Çevre Bakanı Veysel Eroğlu ve Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik katıldı. Reel sektörün sorunlarını ise TOBB yönetimi, 81 il ve 160 ilçedeki oda ve borsaların başkanları ile Konsey üyeleri anlattı.

Kriz örneklerle anlatıldı

Basına kapalı toplantıda önce Hisarcıklıoğlu, krizin etkilerini göstermeye başladığını örnekleriyle anlattı. Krizin mali sektörden reel sektöre geçmeye başladığını ve hükümetin acilen koordineli bir önlem paketini hayata geçirmesi gerektiğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, bakanlara Türkiye’nin durumunu “Ferrari’yi sollamaya çalıştığımızı söylemeyin, bizim durumumuz bir Murat 124 durumudur” sözleriyle vurgulayarak yan sütunda verdiğimiz fıkrayı anlattı. Hisarcıklıoğlu, reel sektöre adına yaptığı konuşmada TÜİK’e ve Merkez Bankası’na ait verileri kullanarak “Fırtına adım adım geliyor” dedi. Yaşanacaklara hazırlık için “Döviz likiditesi sağlanmalı, küresel mekanizmalar düzelene kadar döviz rezervleri güçlendirilmeli, yurtiçi kredilere erişimin devamlılığı, artan finansman maliyetleri azaltılmalı” başlıklarıyla taleplerini sıraladı. Bu kapsamda Kredi Garanti Fonu’nun devreye sokulması, banka ve reel sektör arasındaki kredi kanallarının açık tutulması için önlem alınması istendi. Hisarcıklıoğlu, “Bunların tek bir pakette koordineli şekilde yapılması gerek. Başka türlü anlamı olmayacaktır” diye konuştu.

Hovardalık iması

Hisarcıklıoğlu, özel sektör borçlarıyla ilgili de “Kamu sektörü borçlanmadı, özel sektör borçlanmasıyla büyüme sağlandı. Geldiğimiz noktada keşke özel sektör borçlanmasaydı da kamu sektörü daha fazla borçlansaydı mı diyelim” diye çıkış yaptı. Bunun üzerine Hisarcıklıoğlu’nun sözünü kesen Başbakan Yardımcısı Ekren Hisarcıklıoğlu’na dönerek, “Yok yok öyle demeyin” dedi. Hisarcıklıoğlu’nun özel sektör borçlarıyla ilgili, “Biz bu paraları hovardalıkta yemedik, yatırım yaptık” sözleri hükümetle arasında gerilim yaratmıştı. Bakan Ekren’in Murat 124 fıkrasına da kızdığı gözlendi.

Sözün bittiği yerdeyiz

Toplantıda söz alan oda başkanları teker teker yaşanan sıkıntıları anlattı. Söz alan Ankara Sanayi Odası Başkanı Nurettin Özdebir’in de kürsüye gelirken içeriği zengin bir konuşma yapması bekleniyordu. Ancak Özdebir, “Burası sözün bittiği yerdir. Başka söyleyecek bir şeyim yok” dedi ve oturdu. Özdebir’in protesto amaçlı bu sözleriyle salonda kısa bir sessizlik ve soğuk bir hava oluşturduğu öğrenildi.

HİSARCIKLIOĞLU’NUN FIKRASI

Ferrari, yolda arızalanarak kenara çekmiş bir Murat 124 görür. Yanında durduğu Murat 124’ün sahibi aracın arıza yaptığını söyler ve Ferrari’den kendisini en yakın benzin istasyonuna kadar çekmesini ister. Talebi kabul eden Ferrari’nin şoförü, ’Altımdaki araç hızlı. Ben de sürat yapmayı severim. Hızlanırsam zarar görürsün, hızlandığımda selektör yap ki ben anlayıp yavaşlayayım’ der. Murat 124 Ferrari’ye bağlanır, gitmeye başlarlar. Bir süre sonra Ferrari’nin karşısına bir Lamborghini çıkar. Arkasındaki Murat 124’ü unutan Ferrari, Lamborghini’yle yarışmaya başlar. 150-190, 200 km derken hızlarını iyice artırırlar. Arkada dağılmak üzere olan Murat 124 ise durmadan selektör yakıp söndürür ama Ferrari’nin onu görecek hali yoktur. Yolda hız yapan araçları gören bir polis, kontrol noktasına durumu şöyle bildirir: ’Ferrari ile Lamborghini yarışıyor. Bir Murat 124 de onları sollamaya çalışarak habire selektör yapıyor.’

Piyasaya para enjekte edilmesi gerekiyor

KOÇ Holding Onursal Başkanı Rahmi Koç, piyasada ciddi anlamda nakit sıkıntısı bulunduğunu, birçok şirketin kredi bulmakta zorlandığını belirtti ve hükümetin biran önce piyasaya para enjekte edecek tedbirler alması gerektiğini söyledi. İstanbul Rotary Kulübü’nün toplantısına katılan Koç, “Hükümetimiz geçmişte çok ciddi, çok yerinde kararlar verdi. Bugün daha ciddi kararlar alması gerek. Dünyadaki yangın bize de gelecek. Geçen hafta Fiat bizim Tofaş’ta 5 bin aracı iptal etti” dedi. Hükümetin çarklar yavaşlamadan tedbir alması gerektiğini belirten Koç, piyasada nakit sıkıntısı olduğunu ve piyasaya nakit enjekte edilmesi gerektiğini ifade etti. Her yıl iş hayatına giren 700 bin kişiye iş bulunamadığını belirten Koç, “Bugün 1 kişiye iş vermek için 100 bin dolarlık yatırım gerekiyor. Uzun yıllar enflasyonla yaşadık. Hak etmediğimiz bir vergiyi fazlasıyla ödedik, tasarruf yapamadık ve bugün yabancı sermayeye şiddetle ihtiyacımız var” diye konuştu. “2020 yılında İtalya’yı yakalayacağımız konuşuluyor” diyen Koç, bu söylemlere karşılık yukarıdaki fıkrayı anlattı.

RAHMİ KOÇ’UN FIKRASI

“Padişah ’Benim deveye konuşmayı öğretene bir kese altın veririm’ demiş. Ama ’Öğretemezse de kellesini keserim’ diye eklemiş. Adamın biri çıkmış ve ’Ben öğretirim ama ancak 10 yılda öğretirim. Ayrıca bir kese altını da peşin alırım’ diye şart koşmuş. Ucunda kelle olduğu için böyle bir iddiaya yanaşmayanlardan birisi bu cesur adamın yanına sokulmuş ve neden bu işe talip olduğunu sormuş. Adam da ’10 yıla kadar ya ben ölürüm, ya deve ölür ya da padişah ölür” diye cevap vermiş.